Aydemir Trump’ın Çin hamlesinin yeni dönemi gösterdiğini söyledi

Önceki dönem milletvekillerinden, Parlamenter Gazeteci ve Yazarlar Birliği Başkanı İbrahim Aydemir, Donald Trump’ın Pekin ziyaretinin yalnızca diplomatik bir temas olarak okunamayacağını ifade etti. Aydemir, Amerikan yönetiminin Çin’e yönelik baskı siyasetinde yeni bir aşamaya geçtiğini söyledi.

Aydemir, Trump’ın teknoloji ve finans dünyasının en büyük şirket yöneticileriyle Çin’e gitmesini “jeopolitik restten çok ekonomik hesap” şeklinde değerlendirdi. Washington’ın son yıllarda Çin’i çevrelemeye dönük sert çıkışlar yaptığını hatırlatan Aydemir, buna rağmen Amerikan ekonomisinin Çin üretim altyapısından tam anlamıyla kopamadığını dile getirdi.

Çin’in nadir toprak elementleri üzerindeki hakimiyetine dikkat çeken Aydemir, Pekin’in ticaret savaşlarında elindeki ekonomik gücü açık biçimde gösterdiğini söyledi. Trump’ın ikinci döneminde bu gerçekliğin daha görünür hale geldiğini kaydeden Aydemir, “Amerikan yönetimi artık yalnızca baskı diliyle sonuç alınamayacağını görüyor” dedi.

ÇİN’LE YENİ DENGE ARAYIŞI

Trump’ın ilk başkanlık döneminde ağır gümrük tarifeleri ve yaptırımlarla Çin’e büyük ekonomik baskı uyguladığını hatırlatan Aydemir, Huawei başta olmak üzere teknoloji şirketlerine yönelik kuşatma politikasının da bu sürecin önemli ayağını oluşturduğunu ifade etti.

Aydemir, Biden döneminde de Çin’e yönelik stratejik baskının sürdüğünü ancak çip teknolojisi, savunma iş birlikleri ve Pasifik merkezli ittifaklarla çevreleme siyasetinin daha kurumsal hale geldiğini söyledi.

Trump’ın ikinci döneminde ise ticaret anlaşmalarının yeniden ön plana çıktığını belirten Aydemir, Washington’ın sert söylemi korusa da ekonomik gerçeklik nedeniyle kontrollü bir uzlaşma zemini aradığını vurguladı.

CEO HEYETİ DİKKAT ÇEKTİ

Trump’ın Pekin ziyaretinde Apple, Nvidia, Tesla, Qualcomm ve Meta gibi şirketlerin yöneticilerini yanında götürmesini önemli bulan Aydemir, heyetin niteliğinin mesaj verdiğini ifade etti.

Savunma sanayi temsilcilerinin heyette yer almamasının dikkat çekici olduğunu söyleyen Aydemir, ziyaretin güvenlik merkezli değil ekonomi merkezli planlandığını kaydetti.

Aydemir, “Washington yönetimi Çin’i tamamen dışlayan bir ekonomik model kuramıyor. Küresel üretim zinciri buna izin vermiyor” şeklinde konuştu.

TAYVAN BAŞLIĞI ENDİŞE OLUŞTURUYOR

Trump’ın ticari kazanç uğruna bazı jeopolitik başlıklarda esnek davranabileceği yönündeki değerlendirmelerin bölgede dikkatle takip edildiğini belirten Aydemir, özellikle Tayvan konusunun Asya’daki müttefikler açısından hassasiyet taşıdığını söyledi.

Aydemir, Çin’in Ukrayna savaşı, İran krizi ve küresel enerji maliyetleri nedeniyle zorlanan Amerika karşısında stratejik avantaj elde ettiğini ifade etti.

Pekin’in İran’la ilişkilerini sürdürmesinin Washington üzerindeki baskıyı artırdığını dile getiren Aydemir, enerji güvenliği ve tedarik zinciri sorunlarının Amerikan yönetimini daha temkinli davranmaya ittiğini kaydetti.

EKONOMİ ÖNCELİKLİ YENİ ÇİZGİ

Aydemir’e göre Trump yönetimi Çin’i tamamen karşısına alan bir çizgiden uzaklaşıyor. Ticari çıkarların yeniden öncelik haline geldiğini belirten Aydemir, Washington’ın ideolojik rekabet söylemini sürdürse de ekonomik zorunluluklarla hareket ettiğini söyledi.

Amerikan ekonomisinin Çin’e olan bağımlılığının kısa sürede sona ermeyeceğini ifade eden Aydemir, küresel sistemin iki ülkeyi kontrollü rekabete zorladığını değerlendirdi.